We shall not forget. De grote oorlog met kinderen (2)

maandag 7 augustus 2017


Vorige week vertelde ik dat we Tyne Cot niet bezochten, hoewel we er letterlijk langs reden. In maart namen we uitgebreid de tijd om er rond te lopen. Het was enorm lang lang geleden (als je de korte stops op de terugweg van het noorden van Frankrijk niet meerekent, de Last Post moét je gewoon om de zoveel tijd eens horen), maar we hadden een goede reden. Een vriend van ons stelde tentoon in het CC van Ieper en dat combineerden we met een bezoek aan het Memorial Museum Passchendaele (dat voor ons gewoon 'het museum in Zonnebeke' is) en Tyne Cot.

Tyne Cot

Toegegeven: vooraf had ik wat mijn bedenkingen bij het museum. Ik kende enkel het In Flanders Fields museum, dat heel interactief is, maar voor (jongere) kinderen (toen wij het gezochten waren ze 10, 8 en 5) misschien wat te hoog gegrepen. Ondertussen zijn we 4 jaar verder, en hebben ze in het herdenkingsjaar 2014 op school heel wat meegekregen. Ze kunnen ook wat meer verwerken, dus het kon alle kanten op.

Zonnebeke begon als een gewone tentoonstelling, maar om de een of andere reden pakte het ons allemaal. Het is misschien minder high tech en fancy dan de buur in Ieper, maar het is bevattelijk met voorwerpen om aan te voelen en te ruiken, met helmen die je kan passen, heel veel gewone gebruiksvoorwerpen (die bij mij precies altijd een gevoelige snaar raken), met paspoorten en woordenboeken met geweldige (en eigenlijk best wel grappige) transcripties van Engelse zinnen. Er zijn in scene gezette taferelen, video's en een donkere gangen die het leven in de loopgraven weergeven. Uiteraard zijn er ook volop oorlogsmemorabilia, dat spreekt voor zich. Er is een knappe wand met obussen en ander oorlogstuig, er zijn tanks en schaalmodellen van vliegtuigen... We spendeerden er aardig wat tijd en niemand vond het nodig om op een drafje alles af te handelen en als eerste de uitgang te bereiken. Dat valt hier absoluut te classificeren als 'een geslaagd bezoek'. Na het donker stonden we eindelijk terug in het daglicht. In de tuin liggen ook loopgraven die we wel op een drafje doorliepen, want het regende gestaag en u raadt het al... modder à volonté.

DSCF2238
DSCF2250 DSCF2261
DSCF2283 DSCF2326
DSCF2332 DSCF2313
DSCF2305
DSCF2322 DSCF2361
DSCF2333 DSCF2246

Nadat we de hongerigen hadden gespijsd met wat de bakker zo laat op zondag nog ter beschikking had reden we nog snel even tot Tyne Cot.
Het bezoekerscentrum sloegen we over, als zou ik er eigenlijk graag nog eens binnengaan. Misschien de volgende keer, als er geen bussen op de parking staan.

Tyne Cot visitor centre
DSCF2408 DSCF2421
DSCF2389
DSCF2385
DSCF2377

We shall not forget. De grote oorlog met kinderen (1)

dinsdag 1 augustus 2017


Om de zoveel tijd zakken we af naar de Westhoek. Dat doen we al jaren en hoe klein onze kinderen ook waren/zijn, we vinden het belangrijk dat ze dat deel van onze geschiedenis goed kennen. Om de een of andere reden is het nooit echt mooi weer, daar in de Westhoek. Het is er plat en het lijkt er altijd wel te waaien. Grote, grijze wolken die de sfeer wat temperen en het gevoel van ellende wat extra kracht bijzetten. Van waar die fascinatie vraag je je misschien af? Die grote oorlog is lang geleden, ver van mijn bed is en is toch een soort constante in mijn leven. Als kleinkind van grootouders die helemaal aan het begin van de 20e eeuw in het zuiden van West-Vlaanderen werden geboren waren verhalen van 'den oorlog' nooit veraf. Als kind van ouders die WO2 bewust meegemaakt hebben werd ik herhaaldelijk meegenomen naar begraafplaatsen en musea. In de Westhoek rondrijden en niet aan zo'n berg verdriet, ellende en ontbering denken, ik kan dat niet. Ik heb altijd een zwaar hart als ik daar rondloop en ik ben dan nog niet eens een 'nabestaande van'.

Ik verwonder me elke keer over de volharding en het respect waarmee de Britten de herinnering aan die great war levendig houden. Een begraafplaats bezoeken zonder buitenlandse bezoekers, het is haast niet mogelijk. Ik voel me een beetje een pottenkijker als ik hun dankbaarheid en hun respect zie. Ik denk niet dat mijn jongste kinderen al ten volle beseffen wat er zich daar heeft afgespeeld, maar ik hoop dat dat besef groeit met elk bezoek. "Those who cannot remember the past are condemned to repeat it" las ik ooit en zo is het maar net.

DSCF6006

Na de workshop hadden we Tyne Cot kunnen bezoeken, maar dat deden we niet. Tyne Cot is absoluut een aanrader. Al die witte graven, rij na rij... Het is haast onmogelijk dat het je koud laat. Deze keer sloegen we Tyne Cot over om de simpele reden dat het door de herdenkingsviering ivm de Slag om Ieper volledig was afgezet en wellicht niet toegankelijk was zonder kaartje. Maar geen erg, er zijn nog heel wat andere beklijvende plekken in de omgeving.


Voorbereid als we waren *kuch* namen we maps.me bij de hand en scrollden we de omgeving af naar begraafplaatsen en gedenkmonumenten. Onze eerste halte werd Cement House. De zoon met de grote fascinatie voor Nieuw-Zeeland ging meteen gesneuvelde Nieuw-Zeelanders zoeken. Hij vond ze daar niet, maar schaafde zijn aardrijkskundige kennis op vlak van Engelse graafschappen grondig bij. Lancashire, Yorkshire, Kent... Maar ook Highlanders en jonge mannen uit Wales vonden daar hun laatste rustplaats.

We spraken een Duits-Pools duo aan dat per fiets van de ene naar het andere begraafplaats reed. Zij hadden net de Duitse militaire begraafplaats in Langemark bezocht. Helemaal anders dan de witte headstones van de Commonwealth soldaten, maar zeker niet minder aangrijpend.

DSCF5973
DSCF5981 DSCF5970
IMG_1274

Vijfhonderd meter verderop kan je niet naast de rode Welshe draak van het National Welsh Memorial Park kijken. Er had duidelijk een ceremonie plaatsgevonden. Security en mannen in uniform stonden nog te dralen rond het monument. Wales ligt ons momenteel nogal nauw aan het hart en ondanks alle bedrijvigheid stopten we toch voor een kort bezoekje. We spraken een Welshe man in uniform aan die ons wist te vertellen dat de officiële ceremonie over was, maar dat zij met hun groepje hun eigen ceremonie zouden houden. Binnen de minuut was iedereen stil. The Last Post weerklonk en ik moest alweer slikken.

DSCF5992
DSCF5987 DSCF5999
DSCF5985
DSCF6002


Tot slot reden we naar Ruisseau Farm Cemetery, een heel klein kerkhof waarvoor je het erf van de boer over moet. De 'waakhond' kwam naast me in het gras rollen en likte aan mijn bril terwijl ik op mijn hurken een foto aan het maken was. Dat was schrikken.

DSCF6008
DSCF6006
DSCF5962

Vinden jullie het ook zo belangrijk dat die herinnering wordt doorgegeven aan onze kinderen?